Istnieją różne modele obrazujące samą strukturę procesu decyzyjnego. Do podstawowych należą: model sytuacji pewnej, kiedy wiemy, jaki wynik osiągniemy po wyborze określonego działania, model sytuacji ryzykownej, kiedy nie jesteśmy pewni, jaki wynik osiągniemy po wyborze działania. Nad decyzjami podejmowanymi w sytuacjach pewnych na ogół nie zastanawiamy się, ponieŹważ przeważnie dotyczą one prostych wyborów, np. jeżeli kupuję bilet do teatru na określony spektakl, to mam pewność, że w danym terminie ten spektakl obejrzę. Większość sytuacji decyzyjŹnych cechuje ryzyko. W warunkach ryzyka przy podejmowaniu decyzji zwracamy uwagę na użyŹteczność wybranych rozwiązań, czyli na stopień naszego przekonania, że osiągnięcie celu jest możliwe. W czynności podejmowania decyzji ryzykownej wyróżniamy trzy główne procesy: wartościowania wyników, czyli ocena ich użyteczności z naszego punktu widzenia, określania subiektywnego prawdopodobieństwa otrzymania wyniku, wyboru działania. Podejmowanie ryzykownych działań może mieć dla człowieka określoną wartość. Dla ludzi lubiących ryzyko, np. kaskaderów, alpinistów czy graczy giełdowych, posiada ono wartość pozyŹtywną, dla ludzi wybierających spokojny tryb życia - raczej negatywną.